به بیان دیگر، جریان طبیعی انتقال و مشارکت دانش را فراهم می کند و موجب می شود خلاقیت و نوآوری افزایش یابد.

،3
ارتباط مدیریت دانش و فناوری اطلاعات
در سال های اخیر، محققان بسیاری فرایند های مدیریت دانش را با توسعه فناوری های اطلاعـاتی ارتباط داده اند (کینگ و همکاران، 2005 و چـوی ، لـی و یـو ، 2010). فنـاوری اطلاعـات امکـان سرعت بخشیدن به جست وجو، دستیابی و بازیابی اطلاعات را افزایش می دهد و می تواند همکاری و ارتباط بین اعضای سازمانی را حمایت کند. به طور خلاصه، فناوری اطلاعات می تواند به انحای مختلف از فرایندهای مدیریت دانش حمایت کند.
پیشینه تجربی پژوهش
چندی از محققان داخلی و خارجی به مطالعه ارتباط دو متغیر فناوری اطلاعات و فرایندهای دانش پرداختند که از آن جمله می توان به پژوهش سبحانی و همکارانش اشاره کرد. این پژوهش با هدف بررسی رابطه فناوری اطلاعات و مدیریت دانش در فدراسیون های ورزشی به روش پیمایشی از نوع همبستگی اجرا شده است. به کمک روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، 191 نفر برای نمونه انتخاب شدند. آنها با بهره مندی از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل واریانس یک طرفه و تحلیل رگرسیون چندگانه، فرضیه های پژوهش را بررسی کردند. نتایج نشان داد بین مؤلفه های فناوری اطلاعات و مدیریت دانش در فدراسیون های ورزشی منتخب، رابطه مثبت و معناداری برقرار است. همچنین ضرایب رگرسیون چندگانه به دست آمده، حاکی از آن است که مؤلفه های فناوری اطلاعات، پیش بینی کننده معناداری برای مدیریت دانش هستند (سبحانی، هنری، شهلایی و احمدی، 1392).
در پژوهش مرتبط دیگر، گودرزی و همکارانش ارتباط فرهنگ سازمانی با مدیریت دانش مدیران ستادی سازمان تربیت بدنی را بررسی کردند. اطلاعات اولیه متغیرهای پیش بین فرهنگ سازمانی (فرهنگ تسهیم و یادگیری مستمر) و متغیرهای ملاک مدیریت دانش (تولید و انتقال دانش) به صورت میدانی از طریق دو پرسشنامه جمع آوری شد. در نهایت پژوهشگران بهکمک 38 پرسشنامه برگشت داده شده، تجزیه وتحلیل را آغاز کردند. نتایج ضریب همبستگی اسپیرمن رابطه معناداری را میان فرهنگ تسهیم و خلق دانش نشان نداد، اما فرهنگ تسهیم و انتقال دانش رابطه معناداری داشتند و سطح بالای این فرهنگ با سطح بالای انتقال دانش همبسته بود. رابطه میان یادگیری مستمر با خلق و انتقال دانش معنادار گزارش شد و سطح بالای یادگیری مستمر با سطوح بالای آن دو همبسته بود. همچنین بین تولید دانش و انتقال دانش رابطه معناداری به دست آمد که سطح بالای هر مؤلفه با سطح بالای مؤلفه دیگر همبسته بود (گودرزی، ابوترابی و دستی گردی، 1388).
مصطفی پور، کاشف و محمدی (1391) برای شناسایی ارتباط مدیریت دانش و به کارگیری فناوری اطلاعات در بخش ورزش و جوانان استان آذربایجان غربی، مطالعه همبستگی انجام دادند. این مطالعه تمام کارمندان اداره ورزش و جوانان را پوشش داد. نمونه آماری برابر با حجم جامعه (130 نفر) در نظر گرفته شد. پرسشنامه استاندارد این پژوهش به تأیید روایی صوری و محتوایی رسید و اطلاعات به دست آمده به کمک روش های آماری ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس، تجزیه وتحلیل شدند. نتایج تحلیل ها نشان داد بین مدیریت دانش و فناوری اطلاعات، ارتباط مثبت معناداری برقرار است.
پرزلوپز و آلرج (2012) در پژوهشی به ارزیابی 162 شرکت اسپانیایی پرداختند و ارتباط میان شایستگی های فناوری اطلاعات، ارکان مدیریت دانش و عملکرد را بررسی کردند. آنها مدلی ارائه دادند و با بهره مندی از روش مدل سازی معادلات ساختاری به بررسی آن پرداختند. بنا بر یافته های این محققان، شایستگی های فناوری اطلاعات بر مدیریت دانش اثر شایان توجهی می گذارد. همچنین مدیریت دانش بر عملکرد سازمان اثر مثبت و مستقیمی دارد، اما فناوری اطلاعات بر عملکرد سازمان تأثیر مستقیمی ندارد و ارتباط این دو به واسطه مدیریت دانش برقرار می شود.
در مطالعه ای دیگر، هواجره و شراباتی (2012) به بررسی تأثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد مدیریت دانش در شرکت های صنعتی پرداختند. داده های تجربی 206 شرکت نمونه از بین 1242 شرکت جامعه آماری، به کمک پرسشنامه جمع آوری شد. داده ها با بهره مندی از رگرسیون چندگانه تجزیه وتحلیل شدند. یافته های این محققان نشان می دهد بین فناوری اطلاعات و مدیریت دانش ارتباط معناداری وجود دارد.
در پژوهشی که پرزلوپز و پئن وارداز (2009) روی 162 شرکت اسپانیایی انجام دادند، به بررسی ارتباط دو متغیر فناوری اطلاعات و عملکرد مدیریت دانش پرداخته شد. بنا بر یافته ها، مشخص شد شایستگی های فناوری اطلاعات بر فرایندهای مدیریت دانش (تولید، انتقال و ذخیره دانش) اثر مستقیم می گذارد.
به باور جانز و پراسارفانیش (2003)، افراد ضمن همکاری با یکدیگر، از طریق به اشتراکگذاری اطلاعات و مراوده با هم میتوانند راه های ارتباطی و هماهنگی را برای مبادله تخصص و دانش ایجاد کنند. مدیریت دانش به تغییرات منظم میان ارتباطات داخل سازمانی نیاز دارد و ممکن است این امر مستلزم سازوکار های انسجام برای هماهنگی فعالیتها و فناوری های داخل سازمان باشد.

روششناسی پژوهش
پژوهش حاضر با توجه به هدف از دسته پژوهش های کاربردی به شمار می رود و از نظر روش، به صورت همبستگی اجرا می شود. جامعه آماری آن را تمام کارکنان اداره دادگستری اراک به تعداد 402 شکل داده است. به کمک فرمول کوکران، تعداد نمونه مطلوب با حجم جامعه محدود، 102 نفر به دست آمد. برای انتخاب نمونه از این جامعه آماری، از شیوه نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شده است. برای اطمینان بیشتر، 120 پرسشنامه میان نمونه آماری توزیع شد که با کنارگذاشتن پرسشنامه های ناقص، 102 پرسشنامه تکمیل برای تجزیه وتحلیل باقی ماند. داده ها به روش میدانی و به کمک ابزار پرسشنامه گردآوری شدند.
پرسشنامه این پژوهش در دو بخش طراحی شده است؛ بخش اول آن به مشخصـات فـردی پاسخگویان (مانند سن، جنسیت و وضعیت تحصیلی کارکنان) می پردازد و بخش دوم، سؤالهای مختص به متغیرهای پژوهش را که از منابع معتبر علمی گردآوری شده اند، پوشش می دهـد (پـرز لوپز و آلرج، 2012).
در مجموع این پرسشنامه 22 سؤال را دربرمی گیرد کـه تمـام سـؤال هـا بـر اسـاس مقیـاسپنج گزینهای لیکرت از خیلی کم تا خیلی زیاد با ارزش عددی 1 تـا 5 بـرای گزینـه هـا مشـخصشده اند (1 = کاملاً مخالفم، 2 = نسبتاً مخالفم، 3 = نظری ندارم، 4 = نسبتاً موافقم و 5 = کـاملاً موافقم).
بررسی پایای پرسشنامه
برای تعیین پایایی پرسشنامه از آلفای کرونباخ بهره برده شد که نتایج آن نشان داد پرسشـنامه ازپایایی خوبی برخوردار است؛ به طوری که برای متغیر شایستگی فنـاوری اطلاعـات و فراینـدهای دانش به ترتیب رقم های 799/0 و 827/0 به دست آمد.
جدول 1. ضرایب پایایی متغیرها و ابعاد پژوهش
ضریب پایایی هرمتغیر ضریب
پایایی هربعد تعدادسؤال ابعاد متغیر
0/799 0/853
0/844 سه سؤال چهار سؤال دانش فناوری طلاعات

عملیات فناوری اطلاعات
شایستگی فناوریاطلاعات
0/852 سه سؤال زیرساخت فناوری اطلاعات 0/827 0/862 0/897 چهار سؤالچهار سؤال کسب دانش انتقال دانش فرایندهای دانش
0/889 چهار سؤال استفاده از دانش
بررسی روایی پرسشنامه
برای بررسی روایی محتوا و روایی ظاهری، پرسشنامه اولیه در اختیار جمعی از استادان و کارشناسان قرار گرفت. پس از جمع آوری نظرهای اصلاحی خبرگان و اعمال آنها، پرسشنامه نهایی برای توزیع آماده شد. روایی سؤال های پرسشنامه به کمک اعتبار محتوایی و اعتبار عاملی سنجیده شد. با توجه به اینکه سؤالهای پرسشنامه، سؤال های استانداردی بودند که قبلاً در مطالعات پیشین بهکار رفته اند، روایی و پایایی آن قبلاً به تأیید رسیده است. بنابراین در پژوهش حاضر برای بررسی روایی داده های به دستآمده از روایی عاملی (تحلیل عاملی تأییدی) برای سنجش صحت مدلهای اندازه گیری1 استفاده شد که نتایج بار عاملی2 تمام سؤال های پرسشنامه را بیشتر از 5/0 نشان داد؛ به این معنا که روایی از نوع همگرا3 است. نتایج بار عاملی سؤال ها در بخش یافته های پژوهش گزارش شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Measurement models
Factor Loading
Convergent Validity
،3
یافته های پژوهش
آمار توصیفی متغیرهای جمعیتشناختی
مشخصات جمعیت شناختی نمونه آماری پژوهش بدین شرح است: از نظر جنسیتی 44 نفر زن و 58 نفر مرد شرکت داشتند و از نظر تحصیلی 32 نفر مدرک تحصیلی دیپلم یا پایین تر، 46 نفر کارشناسی و 24 نفر کارشناس ارشد و بالاتر بودند.
آمار توصیفی متغیرهای پژوهش
داده های جمع آوری شده به کمک نرم افزار آماری علوم اجتماعی تحلیل شده است. جدول 2 آمار توصیفی متغیرهای پژوهش را نشان می دهد. با توجه به جدول 2، میانگین عملیات فناوری اطلاعات و استفاده از دانش بیشتر از عدد 3 (وسط طیف) به دست آمده است و میانگین سایر متغیرها کمتر از عدد 3 است.
بررسی مدل های اندازهگیری متغیرهای پژوهش
قبل از وارد شدن به مرحله آزمون فرضـیههـا و مـدلهـای مفهـومی، بایـد صـحت مـدل هـای اندازهگیری ثابت شود. بنابراین در ادامه مدل های اندازه گیری این متغیر گزارش می شود کـه ایـن کار با بهره مندی از تحلیل عاملی تأییدی1 مرتبه اول صورت گرفته است. با توجه به نتایج، تمـام بارهای عاملی بیشتر از 5/0 به دست آمد که نشان دهنده روایی سازه از نوع روایی همگرا است.
جدول 2. آمار توصیفی متغیرهای پژوهش
وضعیت آماره t انحراف از معیار میانگین ابعاد و متغیرها
نامناسب -2/378 0/721 2/83 دانش فناوری اطلاعات
مناسب 2/869 0/880 3/25 عملیات فناوری اطلاعات
نامناسب -4/475 0/877 2/61 زیرساخت فناوری اطلاعات
نامناسب -4/721 0/818 2/61 کسب دانش
متوسط -1/334 0/890 2/88 انتقال دانش
نامناسب 2/699 0/70 3/20 استفاده از دانش
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Confirmatory factor analysis
جدول 3. نتایج تحلیل عاملی تأییدی متغیرهای مکنون برون زا
بار عاملی آمارهt متغیر
0/77
0/92 2/225
0/360 دانش فناوری اطلاعات
0/75 -0/249 0/74
0/82
0/75 2/422
-0/098
4/281 عملیات فناوری اطلاعات
0/73 2/177 0/78
0/88 -3/307
-5/241 زیرساخت فناوری اطلاعات
0/78 -3/396

شکل 2. تحلیل عاملی تأییدی متغیرهای مکنون برون زا
جدول 4. نتایج تحلیل عاملی تأییدی متغیرهای مکنون درون زا
بار عاملی آمارهt متغیر
0/82
0/77
0/69 -4/009
-3/747
-2/384 کسب دانش
0/84 -3/747 0/79
0/91
0/85 0/000
-0/709
-0/367 انتقال دانش
0/79 -0/904 0/74
0/86
0/88 2/837
3/475
4/143 استفاده از دانش
0/79 4/700 شاخصهای برازش مدل:
Chi-suare = 53/65 ؛df = 51 ؛RMSEA = 0/023 ؛GFI 0/87 ؛AGFI = 0/92 ؛NFI = 0/94

شکل 3. نتایج تحلیل عاملی تأییدی متغیرهای مکنون درون زا
بررسی همبستگی متغیرهای پژوهش
برای بررسی فرضیه های پژوهش آزمون همبستگی پیرسون اجرا شده است. در آزمون همبستگی فرض صفر و فرض یک به صورت زیر است:
0H: ضریب همبستگی صفر است (ارتباط معناداری بین دو متغیر وجود ندارد).
1H: ضریب همبستگی صفر نیست (ارتباط معناداری بین دو متغیر وجود دارد).
چنانچه سطح معناداری بزرگتر از 05/0 باشد فرض صفر تأیید و فرض یک رد می شود و چنانچه سطح معناداری کمتر از 05/0 باشد فرض صفر رد و فرض یک پذیرفته می شود.
همان طور که جدول 5 نشان می دهد میان دانش فناوری اطلاعات، کسب دانش و انتقال دانش، رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ همچنین میان عملیات فناوری اطلاعات، کسب دانش و انتقال دانش نیز رابطه مثبت و معناداری برقرار است و در نهایت میان زیرساخت فناوری اطلاعات و کسب دانش ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد.
جدول 5. ضریب همبستگی پیرسون برای بررسی ارتباط میان متغیرهای پژوهش
استفاده

از

دانش

استفاده

از

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

دانش

  • 1

پاسخ دهید